احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

134

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

جنرال قونسول مقيم آذربايجان باتفاق ويس قونسول و فرمانده گارد قزاق روس و قزاقان روسى در روز پنجشنبه 15 نوامبر بغتتا در تبريز اخبارى برضد روسها انتشار يافت كه تا روز 20 نوامبر ادامه داشت . بقرار معلوم كردها و تركها از عقب به قواى روس حمله كرده و راه بين خوى و جلفا را قطع نموده‌اند . روز 19 نوامبر انتظار ورود قواى ترك و كرد به تبريز ميرفت آرلف بقنسولگرى امريكا آمده و تقاضا كرد در صورتى كه مجبور شوند تبريز را تخليه نمايند بيرق امريكا بر سر عمارت قونسولگرى روسيه افراشته شود و خود او با اتباع اروپائى در قونسولگرى امريكا مسكن داده شوند . بر اثر اين انتشارات اغلب روسها و ارامنه از شهر تبريز فرار كردند و در روز 20 نوامبر 1914 شايعهء ديگرى منتشر شد كه فارق پاشا با پنجهزار سرباز عثمانى و دوازده توپ به ساوجبلاغ وارد شده است بدين مناسبت ژنرال قونسول روس مجددا ابلاغيهء بشرح زير در تبريز منتشر كرد : اعلان « راجع باستقرار نظم و امنيت شهر تبريز حضرت مستطاب اجل اكرم افخم آقاى سردار رشيد نايب الاياله آذربايجان دام اجلاله خودشان شخصا ببازار تشريف برده و باهالى اطمينان داده‌اند كه اخبار منتشره بىاساس و با كمال دلگرمى و آسودگى به كسب و كار خود مشغول باشند از قرار معلوم باز اكثر اهالى متوحش و مضطرب بوده و بطورى كه لازم است اطمينان حاصل نكرده‌اند